TCC Sanctions & Export Control Brief

🌐 Sancties & Geopolitiek

OFAC zet Iran-vergunningaanvragen op presumed denial en snijdt de Iraanse civiele luchtvaart af

Wie nog een specifieke OFAC-vergunning voor Iran nodig heeft, krijgt die sinds 10 september alleen als de wet dat vereist of bij gevaar voor leven, ledematen of milieu. OFAC publiceerde die dag een nieuwe Statement of Licensing Policy onder de Iranian Transactions and Sanctions Regulations (31 CFR part 560): presumed denial, en de eerdere gunstige licentiebeleidsverklaringen zijn geschorst. Twee dagen eerder, op 8 september, wees OFAC 36 doelwitten aan in de Iraanse luchtvaartsector, waaronder 27 luchtvaartmaatschappijen en tussenpersonen in de Emiraten, Turkije en het Verenigd Koninkrijk, en schorste General License J-1 voor de tijdelijke wederuitvoer van civiele vliegtuigen; General License DD geeft afbouwtijd tot 23 september. Op 10 september schikte ook een Amerikaanse persoon voor 1.427.230 dollar wegens management- en adviesdiensten aan een Iraans softwarebedrijf, een zaak die OFAC egregious noemt en die niet vrijwillig was gemeld. Voor Nederlandse exporteurs met Amerikaanse componenten, dollarbetalingen of US persons in de keten is de ruimte voor legitieme Iran-transacties daarmee vrijwel verdwenen: controleer lopende contracten en de afbouwtermijnen van deze maand.

Meer info: OFAC, Recent Actions 10 september 2026, OFAC, Statement of Licensing Policy on Iran-related Requests, OFAC, Recent Actions 8 september 2026 en Treasury, persbericht luchtvaartsancties Iran

Verenigd Koninkrijk herstelt de sectorale Iran-sancties per 29 september

Het Verenigd Koninkrijk brengt per 29 september de sectorale Iran-sancties terug die onder het JCPOA waren opgeheven. Minister Doughty legde op 8 september The Iran (Sanctions) (Amendment) Regulations 2026 voor, die de Iran (Sanctions) Regulations 2023 en de nucleaire regeling uit 2019 wijzigen. De handelsverboden breiden uit naar energie, software, metalen en goud, met daaromheen scheepvaart, verzekering en bankdiensten, plus extra goederen en technologie voor conventionele wapens en nucleaire capaciteit. Iraanse vliegtuigen mogen niet meer in het Verenigd Koninkrijk landen en de bevoegdheid om schepen aan te wijzen wordt verruimd; general licences houden het gasveld Shah Deniz in bedrijf. Nederlandse bedrijven met een Britse dochter of Britse contracten leggen hun Iran-screening dus voor 29 september langs de Britse lijst, want de reikwijdte verschilt per sector van wat de EU na de snapback van 2025 heeft hersteld.

Meer info: GOV.UK, Written Ministerial Statement Iran Sanctions, 8 september 2026 en legislation.gov.uk, The Iran (Sanctions) (Amendment) Regulations 2026

Chinese rechtbank bevriest 318 miljoen dollar aan Nexperia-belangen onder de Anti-Foreign Sanctions Law

Naleving van Nederlandse maatregelen kan in China worden aangevochten, en Nexperia is de eerste Nederlandse halfgeleiderfabrikant die dat aan den lijve ondervindt. Het Dongguan Intermediate People’s Court bevroor op verzoek van Wingtech tot 2,14 miljard yuan, omgerekend zo’n 318 miljoen dollar, aan aandelenbelangen van Nexperia in vier Chinese dochters, onder meer in Wuxi en Shanghai, en van de equipmentdochter ITEC in een vijfde. De maatregel werd tussen 20 en 25 augustus van kracht, geldt tot augustus 2029 en werd op 31 augustus en 1 september bekendgemaakt. Grondslag is de dagvaarding van mei 2026 onder de Anti-Foreign Sanctions Law, waarin Wingtech 8 miljard yuan eist omdat Nexperia discriminerende Nederlandse beperkingen zou hebben uitgevoerd; het gaat om een conservatoire maatregel, geen oordeel over de zaak zelf, en Nexperia zegt dat de dagelijkse bedrijfsvoering doorloopt. Wie Chinese dochters heeft en tegelijk Nederlandse of Europese exportmaatregelen naleeft, brengt het beste nu in kaart welke Chinese activa en contracten via deze wet onder druk kunnen komen.

Meer info: South China Morning Post, What’s next after China court freezes US$318m in Nexperia assets en Techzine, Chinese court freezes 300 million in Nexperia assets

Nederlands invoerverbod op nederzettingsgoederen gaat 22 september in; Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Canada volgen

Vanaf 22 september is het in Nederland verboden om goederen uit onrechtmatige Israëlische nederzettingen in te voeren, te kopen of te verkopen, om tussenhandeldiensten voor die handel te verlenen en om deze verboden te omzeilen. Het sanctiebesluit staat in Staatsblad 2026, 222 van 21 juli, geldt drie jaar en is van toepassing op iedereen in Nederland en op Nederlandse personen in het buitenland; de Douane controleert bij invoer en RVO geeft voorlichting. Op 8 september kondigde de Britse minister van Buitenlandse Zaken Miliband in het Lagerhuis een invoerverbod via een nieuw sanctieregime aan, binnen zes tot negen maanden, met extra sancties tegen kolonisten, een reclameverbod voor nederzettingen en weigering van alle exportvergunningen die wezenlijk aan de bezetting bijdragen; Frankrijk en Canada kondigden dezelfde dag invoerverboden aan. Importeurs van Israëlische goederen moeten vanaf 22 september kunnen aantonen dat de goederen niet uit de betrokken gebieden komen, en de bestaande verklaring daarover voor preferentie onder het associatieakkoord (documentcode Y864) blijft daarnaast nodig.

Meer info: Douane, Verbod op invoer van goederen uit onrechtmatige Israëlische nederzettingen, Staatsblad 2026, 222 en GOV.UK, Foreign Secretary oral statement on Israel and Palestine

🔬 Dual-Use & Exportcontrole

Consultatie over de evaluatie van de EU Dual-Use Verordening: reageren kan tot 15 oktober

Exporteurs van dual-use goederen krijgen tot 15 oktober 2026, 23:59 CEST, de kans om de Commissie te vertellen wat er in Verordening (EU) 2021/821 wel en niet werkt. De open publieke consultatie en de call for evidence horen bij de evaluatie die artikel 26 lid 4 voorschrijft, inclusief de controle op cybersurveillancetechnologie van artikel 5, met rapportage aan Parlement en Raad tussen 10 september 2026 en 10 september 2028. De Commissie wil weten of de verordening haar doelen haalt, waar hiaten, inefficiënties of onbedoelde effecten zitten en of wijziging nodig is; de gerichte consultatie voor deskundigen sloot op 11 september. Wie last heeft van uiteenlopende vergunningpraktijken tussen lidstaten, van de catch-all of van de reikwijdte van de EU-algemene vergunningen, heeft nu een formeel kanaal om dat met voorbeelden te onderbouwen.

Meer info: Europese Commissie, Open Public Consultation and Call for Evidence, evaluatie Verordening (EU) 2021/821 en EUR-Lex, geconsolideerde tekst Verordening (EU) 2021/821 (versie 15 november 2025)

Verenigd Koninkrijk opent algemene vergunning voor de-minimis-export naar Frankrijk, Duitsland en Spanje

Britse militaire componenten kunnen sinds 9 september onder een open algemene vergunning naar Frankrijk, Duitsland en Spanje, zolang ze in een eindsysteem worden geïntegreerd en het Britse aandeel onder de de-minimisdrempel van 20 procent van de waarde van dat systeem blijft. De Export Control Joint Unit publiceerde de OGEL Agreement on Defence Export Controls: De-Minimis Exports onder artikel 26 van de Export Control Order 2008, gebaseerd op artikel 3 van het verdrag waartoe het Verenigd Koninkrijk in december 2025 toetrad; het eindsysteem mag daarna naar elke bestemming die de licentie niet uitsluit. Onder artikel 3 vervalt de end-user undertaking en komt een geharmoniseerd integratiecertificaat in de plaats; de ECJU-guidance voor aanvragen onder de artikelen 1 tot 3 beschrijft hoe een aanvraag moet worden gemarkeerd om onder het verdrag te worden beoordeeld. Nederland is geen partij bij dit verdrag, dus een Nederlandse afnemer van een Frans of Duits systeem met Britse inhoud doet er goed aan na te vragen onder welke voorwaarden die Britse onderdelen zijn geleverd en welke doorvoerbeperkingen daaraan hangen.

Meer info: GOV.UK, Open General Export Licence: Agreement on Defence Export Controls De-Minimis Exports en GOV.UK, guidance on the Agreement on Defence Export Controls

HMRC noemt Illumina Cambridge bij naam: 7,44 miljoen pond, zonder dat goederen het Verenigd Koninkrijk verlieten

De hoogste Britse compound settlement ooit voor een sanctieschending betreft leveringen die nooit Brits grondgebied raakten. Illumina Cambridge Limited betaalde HMRC 7.438.840,13 pond voor overtreding van regulation 25(1) van de Russia (Sanctions) (EU Exit) Regulations 2019 tussen juli 2022 en januari 2023: betrokkenheid bij de levering van gesanctioneerde goederen van de ene buitenlandse groepsmaatschappij aan de andere, bestemd voor Rusland en andere bestemmingen. Het bedrijf meldde de zaak zelf, werkte volledig mee en staakte alle Ruslandactiviteiten. HMRC publiceerde de zaak op 8 september op zijn nieuwe doorlopende lijst van schikkingen sinds 13 augustus, waarin naamsvermelding een voorwaarde van de schikking is; Petrofac was in juni het eerste bedrijf dat bij naam werd genoemd, Airbus volgde in juli met 6,4 miljoen pond. HMRC voegt eraan toe dat de Britse sanctielijst ook moet worden gecheckt als de goederen in het land van herkomst of export niet gesanctioneerd zijn. Een Nederlandse groep met een Britse vestiging die bestellingen, voorraad of betalingen voor zusterbedrijven regelt, valt dus onder het Britse regime zodra die vestiging bij een levering aan Rusland betrokken is, ook als de goederen elders vandaan komen.

Meer info: GOV.UK, Agreed compound settlements for strategic export and sanction offences en Duane Morris, UK HMRC issues £7.4m penalty for supply of goods to Russia

Ohio State betaalt 2,1 miljoen dollar voor verzwegen Chinese banden van onderzoekers

Het niet melden van buitenlandse banden van onderzoekers is in de Verenigde Staten een zaak met een prijskaartje geworden. Het Department of Justice maakte op 31 augustus bekend dat Ohio State University 2,1 miljoen dollar betaalt om civiele claims onder de False Claims Act af te doen: bij NASA- en NSF-subsidies tussen november 2012 en augustus 2023 meldde de universiteit de affiliaties van medewerkers met Chinese universiteiten en staatsonderzoeksinstellingen niet. Interne jaarrapportages van de faculteit noemden die banden al sinds 2014, en in 2019 wist de universiteit dat een hoofdonderzoeker deelnam aan een Thousand Talents Program, wat pas in 2023 aan NASA en NSF werd gemeld. Bij de schikking hoort een compliance agreement; aansprakelijkheid is niet erkend. Nederlandse kennisinstellingen kennen dezelfde vragen uit hun kennisveiligheidstoets, en deze zaak laat zien dat de informatie meestal al in huis is, maar niet bij de mensen die de subsidieaanvraag of de exportcontroletoets doen. Hoe u die stap organiseert, van screening van samenwerkingen tot technology control plans, leest u bij research security en kennisveiligheid voor onderzoeksinstellingen.

Meer info: Department of Justice, persbericht 31 augustus 2026 en Inside Higher Ed, Ohio State to pay feds $2.1M over researchers’ China ties

🛰️ Technologie & Digitalisering

OFAC treft Xinbi Guarantee: 24 miljard dollar via één Chineestalige crypto-marktplaats

Wie stablecoins accepteert, screent voortaan ook walletadressen, want de SDN-lijst bevat sinds 9 september tientallen Tron-adressen van Xinbi Guarantee. OFAC wees de Chineestalige marktplaats, actief vanuit Myanmar, Thailand en Laos, aan als transnationale criminele organisatie onder Executive Order 13581, samen met SafeW Technology uit Singapore, dat de versleutelde berichtenapp levert waarnaar Xinbi in 2025 zijn handelaren verhuisde, en Anwen Technology uit Cambodja, de bouwer van de XinbiPay-wallet. Sinds 2022 verwerkte de marktplaats meer dan 24 miljard dollar aan digitale activa en fiatgeld, bood zij escrow aan scamcentra en witwasnetwerken en werd zij volgens Treasury gebruikt door Noord-Koreaanse hackers en door entiteiten van de Prince Group; na de FinCEN-maatregel tegen Huione verhuisden gebruikers massaal naar Xinbi. Het Department of Justice nam dezelfde dag infrastructuur en wallets in beslag, en de actie sluit aan op de Britse sancties tegen Xinbi van 26 maart 2026. Voor cryptodienstverleners en bedrijven die betalingen in digitale activa ontvangen betekent dit dat een adres op de SDN-lijst dezelfde blokkeringsplicht meebrengt als een naam.

Meer info: Treasury, persbericht 9 september 2026 en OFAC, Recent Actions 9 september 2026

Witte Huis: nationale strategie voor wetenschap en technologie kondigt ruimere CFIUS-toets en nieuwe exportcontroles aan

De Amerikaanse regering heeft voor het eerst sinds 1995 een National Security Science & Technology Strategy, en die leest als een agenda voor de exportcontrole van de komende jaren. Het Office of Science and Technology Policy publiceerde de strategie op 18 augustus op grond van sectie 10612 van de CHIPS and Science Act, met vier pijlers en drie prioriteitsgebieden: onderzeese technologie, ruimtevaart en AI met autonomie. Volgens de analyse van Diaz Trade Law van 3 september kondigt de strategie uitbreiding van de CFIUS-toets aan naar greenfield-investeringen en een bredere technologiejurisdictie, verbreding van het Outbound Investment Security Program voorbij AI, quantum, halfgeleiders, supercomputers en hypersone systemen, deregulering gecombineerd met nieuwe exportcontroles, strengere research-security-eisen onder NSPM-33 en een vernieuwde lijst van veertien kritieke en opkomende technologieën, met onder meer AI en autonomie, biotechnologie, quantum, halfgeleiders en ruimtevaart. Nederlandse techbedrijven met Amerikaanse investeerders, partners of technologie van Amerikaanse oorsprong doen er goed aan die lijst te volgen, want zij is het anker voor CFIUS-meldplichten en loopt doorgaans vooruit op nieuwe ECCN’s.

Meer info: Witte Huis, National Security Science & Technology Strategy, augustus 2026, Diaz Trade Law, NSSTS: CFIUS, outbound investment and export controls en Lawfare, White House releases National Security Science & Technology Strategy

📚 Bron van de Week

FinCEN Alert FIN-2026-Alert006: rode vlaggen voor Iraanse inkoop van vliegtuigonderdelen

FinCEN publiceerde op 8 september, gelijktijdig met de luchtvaartsancties van OFAC, een alert die banken helpt inkoopnetwerken voor de Iraanse luchtvaart te herkennen, ook als Iran nergens in de transactiegegevens voorkomt. De rode vlaggen zijn concreet: pas opgerichte luchtvaart-, technologie- of logistiekbedrijven met een ondoorzichtige eigendomsstructuur in een doorvoerland als Turkije of de Emiraten die grote aantallen vliegtuigonderdelen bestellen, general trading companies in een vrijhandelszone die opeens luchtvaartgoederen kopen, orders in het ene land met levering aan een expediteur in een tweede land, en klanten die beweren dat OFAC of BIS de transactie heeft toegestaan zonder de vergunning te laten zien. De alert is geschreven voor financiële instellingen, maar de indicatoren vormen een bruikbare checklist voor iedere exporteur van luchtvaart- en dual-use onderdelen die een nieuwe klant in die regio’s beoordeelt.

Bron: FinCEN, Alert FIN-2026-Alert006, Iranian Commercial Aviation Procurement (pdf)

✍️ Afsluiter

12 september 1990: het Twee-plus-Vierverdrag wordt in Moskou getekend

Op 12 september 1990 tekenden de twee Duitse staten en de vier geallieerde mogendheden in Moskou het Verdrag inzake de definitieve regeling met betrekking tot Duitsland. Duitsland beperkte zijn strijdkrachten tot 370.000 man, deed afstand van atomaire, biologische en chemische wapens en verplichtte zich tot een grondgebied zonder buitenlandse troepen in de voormalige DDR, terwijl de Sovjettroepen voor eind 1994 vertrokken. Het verdrag maakte de weg vrij voor de hereniging op 3 oktober en werd in 2011 opgenomen in het Memory of the World-register van UNESCO. Het is ook een vroeg voorbeeld van het mechanisme dat exportcontrole draaiende houdt: een toezegging op papier krijgt pas waarde door een meetbare grens en iemand die controleert of die grens wordt gerespecteerd.

Bron: deutschland.de, Two Plus Four Treaty en NAVO, The signing of the Two Plus Four Treaty in Moscow