TCC Sancties & Export Control Nieuwsbrief

In deze editie: Londen en Tokio sanctioneren nieuwe schepen van de Russische schaduwvloot, OFAC treft de Iraanse auto- en spoorsector en de FIOD houdt twee verdachten aan voor levering van hightech en IT-diensten aan Rusland.

🌐 Sancties & Geopolitiek

Russische schaduwvloot: Londen en Tokio sanctioneren nieuwe tankers, EU treft deportatie van kinderen

Het Verenigd Koninkrijk sanctioneerde op 1 oktober 23 personen en entiteiten en acht schepen: drie schepen van de schaduwvloot, twee bunkerschepen die hen bevoorraden en drie Russische ijsklasseschepen. Volgens Londen bouwt Rusland een nieuwe schaduwvloot voor de export van LNG, met schepen die pas in juli in de vaart kwamen; tegelijk breidde het VK bestaande licenties uit, zodat LNG-transport voor Japan en Zuid-Korea tijdelijk mogelijk blijft. Japan maakte op 2 oktober diensten en kapitaaltransacties rond 35 schepen van de schaduwvloot vergunningplichtig, bevroor tegoeden van 33 Russische entiteiten en negen personen en verbood export naar vier bedrijven in Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten. De Raad van de EU plaatste op 28 september 10 personen en 17 entiteiten op de lijst onder Verordening (EU) 269/2014 wegens de deportatie van Oekraïense kinderen, onder wie de president van Tatarstan en een Noord-Koreaans kinderkamp. Rederijen, verzekeraars, havenagenten en bunkerleveranciers doen er goed aan schepen op IMO-nummer te controleren en niet alleen op de naam van eigenaar of beheerder, als vast onderdeel van hun restricted party screening.

Meer info: GOV.UK, Britse sancties 1 oktober | Raad van de EU, 28 september | UNN, Japanse sancties 2 oktober

OFAC treft Iraanse inkoopnetwerken en de auto- en spoorsector, ook een Duitse leverancier

Onder de noemer Operation Economic Outcast wees OFAC op 29 september tien personen en entiteiten aan die onderdelen voor Iraanse drones en ballistische raketten inkochten. Daaronder vallen de Hongkongse elektronicaleverancier EC Mojo Technology en de Pakistaanse Cavalier Group, met bedrijven in Pakistan, Saudi-Arabië en Turkije. Op 1 oktober volgden twee sectorale determinaties onder Executive Order 13902: iedere partij die actief is in de Iraanse auto- of spoorsector kan nu worden aangewezen. Iran Khodro en SAIPA, samen goed voor ruim 90 procent van de Iraanse automarkt, en de Iraanse spoorwegmaatschappij staan op de SDN-lijst, net als leveranciers van auto-onderdelen in Indonesië, de VAE en Hongkong. Ook het Duitse Tech-Trade International Impex GmbH is aangewezen, voor leveringen van grondstoffen aan staalproducent Mobarakeh. Europese toeleveranciers van auto-onderdelen, staal of spoormaterieel lopen zo zelf een aanwijzingsrisico als een afnemer in een derde land doorlevert aan Iran.

Meer info: U.S. Treasury, 29 september | U.S. Treasury, auto- en spoorsector 1 oktober

FIOD houdt twee verdachten aan voor levering van hightech en IT-diensten aan Rusland via een omzeilingsland

Het Openbaar Ministerie maakte op 29 september bekend dat de FIOD op 15 september een 52-jarige Russische man en een 50-jarige Nederlandse vrouw heeft aangehouden. Zij zouden vanuit een Nederlands bedrijf, via een omzeilingsland, gesanctioneerde hoogwaardige technologie en verboden IT-diensten aan Rusland hebben geleverd; het bedrijf is zelf ook verdachte. Tot de klanten van de gelieerde Russische bedrijven horen volgens het OM een gesanctioneerde bank, een softwarebedrijf en een fabrikant van militaire helikopters. De man werd kort na de inval in Oekraïne aandeelhouder, de vrouw presenteerde zich als Chief Legal Officer en beide blijven in voorlopige hechtenis. Volgens NOS gaat het om Itglobal.com in Amsterdam, Europese partner van het Russische ITG van Dmitry Gachko, die de EU in juli op de sanctielijst plaatste. Het verbod op IT-diensten aan Rusland wordt in Nederland dus strafrechtelijk gehandhaafd onder de Sanctiewet 1977, ook wanneer de levering via een derde land loopt.

Meer info: Openbaar Ministerie, 29 september | NOS Nieuwsuur

Zwitserland verwerpt het neutraliteitsinitiatief: overname van EU-sancties blijft mogelijk

De Zwitserse kiezers wezen op 27 september het volksinitiatief “Wahrung der schweizerischen Neutralität” af met 70,2 procent tegen; geen enkel kanton stemde voor. Het initiatief wilde een eeuwigdurende en gewapende neutraliteit in de grondwet vastleggen en economische sancties alleen nog toestaan als de VN-Veiligheidsraad ze had besloten. Zwitserland nam in 2022 de EU-sancties tegen Rusland over, en met deze uitslag houden Bondsraad en parlement de ruimte om dat te blijven doen. Voor bedrijven met handelsstromen, vestigingen of financiering in Zwitserland blijft het Zwitserse sanctiekader gelijk oplopen met het Europese.

Meer info: SRF, uitslag 27 september | swissinfo, resultaten

OFAC verscherpt de Cuba-sancties: nieuwe Cuba Sanctions Regulations en een verbod op indirecte transacties met de Cuba Restricted List

OFAC voerde op 30 september de Cuba Sanctions Regulations (31 CFR part 516) in, ter uitvoering van Executive Order 14404 van 1 mei 2026, en wijzigde tegelijk de Cuban Assets Control Regulations (31 CFR part 515). Onder de nieuwe regels lopen ook niet-Cubaanse buitenlandse partijen die bij de genoemde activiteiten betrokken zijn sanctierisico, en kunnen buitenlandse banken die significante transacties voor aangewezen personen faciliteren zelf worden gesanctioneerd. In de CACR geldt het verbod op financiële transacties met entiteiten op de Cuba Restricted List nu ook voor indirecte transacties, waarin iemand als tussenpersoon in een betaling optreedt. Amerikaanse banken mogen geen U-turn-transacties met Cuba meer verwerken, en de vergunning voor professionele bijeenkomsten in Cuba vervalt, met een afbouwperiode tot 30 oktober. Europese bedrijven met Amerikaanse banken, aandeelhouders of medewerkers die US person zijn, doen er goed aan Cuba-gerelateerde betalingen en reizen opnieuw te toetsen; Amerikaanse Cuba-maatregelen staan bovendien in de bijlage van de EU-blokkeringsverordening (EG) 2271/96, wat naleving vanuit de EU kan compliceren.

Meer info: OFAC Alert, Expanded Sanctions Against Cuba (pdf) | OFAC, FAQ Cuba Sanctions | Europese Commissie, blokkeringsverordening

🔬 Dual-Use & Exportcontrole

Washington stelt een grote USML-herziening voor en haalt Syrië van de ITAR-weigerlijst

Het State Department publiceerde op 1 oktober een voorstel (91 FR 62361) dat de United States Munitions List beperkt tot de meest gevoelige technologie, ter uitvoering van Executive Order 14268. Het schrapt onder meer gladloops lanceerbuizen uit Categorie II(a)(4) en de meeste radarhoogtemeters uit Categorie VIII(h)(10). Een nieuwe § 120.35 somt uitgesloten items op, en een vrijstelling in § 123.26 staat tijdelijke export van een buitenlands defensieartikel naar de fabrikant voor service of reparatie toe. Commentaar kan tot 30 november. Dezelfde dag ging een definitieve regel in (91 FR 62313) die Syrië uit § 126.1 haalt, zodat aanvragen voor Syrië voortaan per geval worden beoordeeld. Eerder, op 18 september, haalde State onbemande onderwatervoertuigen tot 8.000 pond grotendeels uit Categorie XX(a); die regel gaat op 19 oktober in. Europese fabrikanten die Amerikaanse defensiecomponenten verwerken of in de VS laten repareren, doen er goed aan hun classificaties naast de voorgestelde tekst te leggen voordat zij een nieuwe exportvergunning aanvragen.

Meer info: Federal Register, USML-voorstel | Federal Register, Syrië | Federal Register, Categorie XX(a) (pdf)

Aanklacht in Californië: 300 miljoen dollar aan AI-servers via Maleisië en Singapore naar China

De Amerikaanse justitie arresteerde op 1 oktober Greg Lui, eigenaar van Earthmade Computer, op grond van een aanklacht van 29 september wegens samenzwering tot schending van de Export Control Reform Act en de EAR, smokkel en witwassen. Volgens de aanklacht kocht hij in 2023 en 2024 servers met Amerikaanse GPU’s voor meer dan 300 miljoen dollar en gaf hij fabrikanten valse informatie over eindgebruiker en bestemming. De servers gingen naar Maleisië en Singapore en van daar door naar China. Een Maleisische afnemer had een exportcompliance-formulier getekend waarin hij verklaarde de Amerikaanse beperkingen te kennen; twee maanden later meldde een medeverdachte dat de servers bij een Chinese koper waren. Wie Amerikaanse servers met geavanceerde GPU’s doorverkoopt naar Zuidoost-Azië, kan niet volstaan met een ondertekende verklaring van de afnemer.

Meer info: U.S. Department of Justice, 1 oktober

Op 10 november lopen twee schorsingen af: de BIS Affiliates Rule en Chinese exportcontrole op zeldzame aardmetalen

BIS schortte op 10 november 2025 voor een jaar de Affiliates Rule op. Die regel breidt de vergunningplicht van de Entity List en de Military End-User List uit naar bedrijven die voor 50 procent of meer eigendom zijn van gelijste partijen. China schortte als tegenzet zes exportcontrolebesluiten van 9 oktober 2025 op tot 10 november 2026, waaronder Besluit 61, dat buitenlandse producten met minstens 0,1 procent Chinese zeldzame aardmetalen onder Chinese vergunningplicht brengt. Minister Bessent zei op 23 september dat het handelsbestand tot 10 januari 2027 doorloopt. Een formele verlenging van de Amerikaanse schorsing stond tot en met 2 oktober niet in de Federal Register, en MOFCOM publiceerde geen nieuw besluit. Bedrijven met EAR-goederen of met Chinese magneten en zeldzame aardmetalen in hun product doen er goed aan beide scenario’s voor te bereiden: eigendomsonderzoek tot de grens van 50 procent en een overzicht van Chinese herkomst in de stuklijst.

Meer info: S&P Global, verlenging handelsbestand | Pillsbury, Chinese schorsing tot 10 november

China opent de aanvraag voor exportvergunningen voor auto’s en motorfietsen in 2027, met eisen aan aftersales in het buitenland

Het Chinese ministerie van Handel (MOFCOM) publiceerde op 30 september de werkwijze voor de exportvergunningen voor auto’s en motorfietsen over 2027. Fabrikanten vragen online aan via het platform van MOFCOM, dat op 30 september openging; de lokale handelsautoriteiten beoordelen eerst en moeten de aanvragen uiterlijk 28 oktober 2026 aan MOFCOM doorsturen. Volgens Global Sanctions moeten aanvragers aantonen dat zij servicepunten in het buitenland hebben, met samenwerkingsovereenkomsten, bedrijfsvergunningen per servicepunt en gegevens over reparatiecapaciteit. Sinds 1 januari 2026 vallen ook volledig elektrische personenauto’s (code 8703801090) onder dit vergunningstelsel. Europese importeurs en dealers van Chinese auto’s doen er goed aan na te gaan of hun leverancier voor 2027 een vergunning aanvraagt, want zonder vergunning stopt de uitvoer vanaf 1 januari.

Meer info: SMM, MOFCOM-kennisgeving 30 september | Global Sanctions, 1 oktober | Global Times, vergunningplicht elektrische auto’s

Consultatie over de evaluatie van de Dual-Use Verordening sluit 15 oktober, ook over immateriële technologieoverdracht

De Europese Commissie evalueert Verordening (EU) 2021/821 op grond van artikel 26, lid 4, en vraagt tot en met 15 oktober 2026 input via een openbare consultatie en een call for evidence; voor bedrijven en onderzoeksinstellingen zijn er aparte gerichte enquêtes. De gerichte enquête voor bedrijven en onderzoek sloot op 11 september; de openbare consultatie loopt nog. De evaluatie omvat ook artikel 5 over cybersurveillance, en de Commissie rapporteert tussen 10 september 2026 en 10 september 2028 aan Parlement en Raad. Een terugkerend knelpunt is de uitleg van “uitvoer” bij immateriële overdracht van technologie en software, zoals via e-mail, cloud of toegang op afstand; DIGITALEUROPE vroeg al om geharmoniseerde EU-richtsnoeren daarvoor. Op 25 september werkte de Commissie daarnaast de correlatietabel bij die de goederen van bijlage VII van Verordening (EU) 833/2014 koppelt aan GN-codes. Ook kwam er een FAQ over de uitzondering voor JSC Russian Railways in artikel 6g. Exporteurs en onderzoeksinstellingen die knelpunten ervaren met immateriële overdracht, vergunningen of de EU-uitvoervergunningen hebben nog twee weken om die in te brengen, en wie Rusland-exportbeperkingen op GN-code bewaakt, moet de nieuwe tabel in zijn screeningregels verwerken.

Meer info: Europese Commissie, consultatie evaluatie 2021/821 | Europese Commissie, FAQ dual-use en correlatietabel 25 september | This Month in EU Sanctions, september | DIGITALEUROPE, richtsnoeren immateriële overdracht

🛰️ Technologie & Digitalisering

VS pakken betaalnetwerk A7 en de roebel-stablecoin A7A5 aan, FinCEN wil transfers via sub-agenten verbieden

OFAC wees op 1 oktober het A7 Network aan als significante transnationale criminele organisatie. Volgens Treasury is A7 een schaduwbanknetwerk met banden met Rusland, geleid door de gesanctioneerde Ilan Shor, dat via sub-agenten in derde landen betalingen met valse handelsdocumenten als gewone handel laat voorkomen; ook Iran en de Revolutionaire Garde zouden het gebruiken. A7 claimde in januari 2026 meer dan 2.000 transacties per dag, en de sub-agenten verwerkten tussen januari 2025 en juni 2026 volgens FinCEN ruim 17 miljard dollar. De roebel-token A7A5, uitgegeven door het al gesanctioneerde Old Vector, is geblokkeerd. FinCEN stelt onder sectie 9714(a) van de Combating Russian Money Laundering Act voor om Amerikaanse financiële instellingen elke transfer met A7-sub-agenten te verbieden, ook in virtuele valuta. In de bijbehorende alert noemt FinCEN sub-agenten in onder meer Hongkong, Indonesië, Kirgizië, Turkije en de VAE, en geldt betaling in stablecoins voor militaire of dual-use goederen als rode vlag. Voor Europese exporteurs zit het risico in de betaling: een afnemer die laat betalen door een onbekend bedrijf in een derde land, of in stablecoins, past precies in het patroon dat FinCEN beschrijft.

Meer info: U.S. Treasury, A7 Network 1 oktober | FinCEN, voorstel en alert | FinCEN Alert A7 Network (pdf)

SIPRI-webinar op 8 oktober: exportcontrole op quantumcomputers zonder Wassenaar-consensus

SIPRI organiseert op 8 oktober van 12.00 tot 13.15 uur een openbaar webinar over de exportcontroles die EU-lidstaten, Zuid-Korea en de Verenigde Staten sinds 2023 op quantumcomputers toepassen. Die controles zijn in het Wassenaar Arrangement besproken, maar de leden bereikten geen consensus, waardoor landen nationale lijsten gebruiken. Moderator is Kolja Brockmann van SIPRI; in het panel zitten onder anderen Johan Evers, coördinator exportcontrole en kennisveiligheid bij imec, en Ian Stewart van het James Martin Center for Nonproliferation Studies. Voor bedrijven en kennisinstellingen die met quantumtechnologie werken, is dit een kans om te horen hoe uiteenlopende nationale regels in de praktijk uitpakken voor internationale samenwerking.

Meer info: SIPRI, aanmelding webinar 8 oktober

📚 Bron van de Week

EU Sanctions Helpdesk: rode vlaggen voor omzeiling op één pagina

De EU Sanctions Helpdesk van de Europese Commissie zet in “Red flags: Mastering the indicators of sanctions risk” de signalen van sanctieomzeiling op een rij, geordend naar vier vragen: wie, wat, waar en waarvoor. Op de lijst staan onder meer een nieuwe uiteindelijk belanghebbende kort voor of na het opleggen van sancties en een betaal- of verzendroute die niet past bij het normale handelspatroon. Ook een afnemer die geen no-Russia-clausule wil tekenen, is een signaal. De helpdesk schrijft dat één rode vlag geen bewijs van omzeiling is, maar wel aanleiding voor verscherpt onderzoek. Bruikbaar als checklist naast de zaken van deze week, van de FIOD-zaak tot de servers via Maleisië.

Meer info: EU Sanctions Helpdesk, Red flags

✍️ Afsluiter

29 september 1979: president Jimmy Carter ondertekent de Export Administration Act of 1979 (Public Law 96-72), die de president de bevoegdheid geeft export te controleren om redenen van nationale veiligheid, buitenlands beleid en schaarste. De wet verliep in 2001 en bleef daarna via noodbevoegdheden van kracht, tot de Export Control Reform Act van 2018 haar verving. Zevenenveertig jaar later steunt de aanklacht tegen Greg Lui op die opvolger.

Meer info: GovInfo, Public Law 96-72 (pdf)