TCC Sanctions & Export Control Brief

🌐 Sancties & Geopolitiek

OFAC treft Turkse bank als geldkanaal voor Iran, FinCEN wil Banque Misr UAE van de dollar afsnijden

Wie betalingen uit Turkije of de Emiraten ontvangt, controleert deze week het beste ook de bank van de klant. OFAC wees op 4 september Golden Global Yatirim Bankasi en twee Istanbulse dochters aan onder Executive Order 13902, met General License CC voor de afwikkeling van lopende transacties. Volgens Treasury werd de bank opgezet om olieopbrengsten van het Iraanse rahbar-netwerk van China naar Turkije te verplaatsen en bood zij correspondentdiensten aan Iraanse banken, met rekeningen die door de Qods Force werden gebruikt. Een week eerder, op 28 augustus, publiceerde FinCEN een voorstel onder sectie 311 van de USA PATRIOT Act om de vijf Emiraatse vestigingen van het Egyptische Banque Misr de toegang tot Amerikaanse correspondentrekeningen te ontnemen: 103 vermoedelijke Iraanse frontbedrijven zouden er tussen januari 2024 en juni 2026 circa 1,8 miljard dollar doorheen hebben gesluisd. Voor een Europese exporteur is de les dat een tegenpartij zelf niet gesanctioneerd hoeft te zijn om een betaling toch te blokkeren: de bank van de koper is nu een zelfstandig sanctierisico. Dat vraagt om screening van tegenpartijen en hun banken binnen de sanctie- en OFAC-compliance, en dus om meer dan de naam van de koper op de factuur.

Meer info: Treasury, persbericht 4 september 2026, OFAC, Recent Actions 4 september 2026 en FinCEN, voorstel special measure Banque Misr UAE

Verenigd Koninkrijk: boete van 4,7 miljoen pond voor Citibank, boetemaximum verdubbeld en eerste landelijke waarschuwing over A7

Het Verenigd Koninkrijk zet de sanctiehandhaving in één week op drie fronten scherper. OFSI maakte op 2 september een boete van 4.732.830,58 pond bekend voor de Londense vestiging van Citibank, opgelegd op 11 augustus, voor 970 betalingen van in totaal 19,7 miljoen pond tussen februari 2022 en juli 2025 in strijd met de Russia Regulations 2019 en de Global Anti-Corruption Sanctions Regulations 2021. OFSI zag geen opzet, maar wel tekortkomingen die zich over meerdere bedrijfsonderdelen en systemen uitstrekten; de bank kreeg 20 procent korting voor de vrijwillige melding en nog eens 20 procent voor de schikking. Op 31 augustus kondigde de Chancellor aan dat het boetemaximum van OFSI stijgt van 50 naar 100 procent van de waarde van de schending. Dezelfde dag gaven de National Crime Agency en het National Economic Crime Centre de eerste sectorbrede flash alert uit over het A7-netwerk, dat naar eigen zeggen in zijn eerste jaar ruim 86 miljard dollar aan transacties afwikkelde via schijnvennootschappen, valse facturen en VPN-verbindingen. Wie via Britse banken of Britse dochters betaalt of ontvangt, kan de A7-indicatoren uit de alert direct naast de eigen transactiemonitoring leggen.

Meer info: OFSI, Imposition of Monetary Penalty Citibank N.A. London Branch, HM Treasury, persbericht 31 augustus 2026 en NCA, flash alert A7 Sanctions Evasion Mechanism

België maakt schending van EU-sancties per 1 september strafbaar

Sinds 1 september 2026 is in België de wet van kracht die Richtlijn (EU) 2024/1226 omzet, de richtlijn die schending en omzeiling van EU-sancties in alle lidstaten tot strafbaar feit maakt. De richtlijn schrijft minimumnormen voor: een maximumstraf van ten minste vijf jaar cel voor natuurlijke personen als het gaat om goederen op de gemeenschappelijke militaire lijst of in bijlage I en IV van de Dual-Use Verordening, en voor rechtspersonen een boete van ten minste 5 procent van de wereldwijde omzet of 40 miljoen euro, met daarnaast uitsluiting van overheidsopdrachten en intrekking van vergunningen als mogelijke maatregelen. De omzettingstermijn verliep op 20 mei 2025 en België hoorde bij de lidstaten die daarvoor een ingebrekestelling van de Commissie ontvingen. In Nederland loopt de strafbaarstelling al via de Sanctiewet 1977 en de Wet op de economische delicten. Voor Nederlandse bedrijven met een Belgische vestiging of Belgische logistiek dienstverlener betekent dit dat het groepsbeleid nu aan twee strafrechtelijke kaders wordt getoetst, en dat de Belgische keten dezelfde bewijslast moet kunnen dragen als de Nederlandse.

Meer info: Global Sanctions, 3 september 2026 en EUR-Lex, Richtlijn (EU) 2024/1226

Chinese leveranciers houden zeldzame aardmetalen voor de VS tegen in aanloop naar het bezoek van Xi

Een deel van de Chinese leveranciers van zeldzame aardmetalen weigert sinds begin augustus te leveren aan Amerikaanse klanten, uit angst voor represailles uit Peking. Dat meldde Reuters op 4 september op basis van drie bronnen. De aanleiding was de Chinese sanctionering van de Responsible Business Alliance, een Amerikaanse toezichthouder op toeleveringsketens; leveranciers vrezen straf als zij meewerken aan het due-diligenceraamwerk van het bijbehorende Responsible Minerals Initiative. De prijzen van yttrium, indiumfosfide en wolfraam, materialen met militaire en halfgeleidertoepassingen, blijven bij recordniveaus. Japanse kopers worden nog strenger behandeld: China exporteerde van januari tot en met augustus geen terbium naar Japan, gallium lag 65 procent lager en yttrium 98 procent. Het onderwerp staat op de agenda voor het bezoek van Xi Jinping aan Washington op 24 september, en de Europese Kamer van Koophandel in China vraagt om een transparant en voorspelbaar vergunningproces. Wie Chinese vergunningplichtige grondstoffen in de keten heeft, brengt nu het beste per materiaal in kaart welke vergunning bij welke leverancier loopt en hoeveel voorraad de doorlooptijd van zes maanden overbrugt die sommige Amerikaanse kopers nu melden.

Meer info: Reuters via MINING.COM, 4 september 2026

🔬 Dual-Use & Exportcontrole

BIS-jaarverslag 2025: boetes achttien keer hoger, 1.840 eindgebruikscontroles in 73 landen

Het Bureau of Industry and Security legde in 2025 circa 324 miljoen dollar aan civiele en strafrechtelijke boetes op, tegen circa 16 miljoen dollar in 2024. Dat staat in het jaarverslag over het fiscale jaar 2025, dat deze week door de vakpers werd ontleed. Administratief ging het om 108,1 miljoen dollar in 53 zaken; strafrechtelijk om 65 veroordelingen, 84 miljoen dollar aan boetes, 81,5 miljoen dollar aan verbeurdverklaringen en 2.668 maanden gevangenisstraf, met 162 aanklachten tegenover 112 in 2024. Daarnaast telt het verslag 455 waarschuwingsbrieven, 1.840 end-use checks in 73 landen en 142 toevoegingen aan de Entity List, met als grootste zaken Applied Materials (252 miljoen dollar) en Cadence Design Systems (95 miljoen dollar), beide voor leveringen aan Chinese partijen op de Entity List. Voor een Europees bedrijf dat Amerikaanse componenten verwerkt, zijn die 1.840 controles het cijfer om te onthouden: de kans dat een BIS-medewerker een eindgebruiker buiten de Verenigde Staten bezoekt, is geen theoretische.

Meer info: BIS, Annual Report FY2025 en Volkov Law, analyse van het jaarverslag

Amerikaanse douane wil dat importeurs de buitenlandse exportdocumenten gaan aanleveren

Een Europese exporteur naar de Verenigde Staten kan de komende jaren de vraag verwachten om de eigen uitvoeraangifte en exportvergunning aan de Amerikaanse importeur te overleggen. U.S. Customs and Border Protection publiceerde op 2 september een advance notice of proposed rulemaking (91 FR 56408, docket USCBP-2026-1058) onder Executive Order 14411 over versterkte douanehandhaving. CBP overweegt importeurs te verplichten buitenlandse exportaangiften, facturen, oorsprongscertificaten en exportvergunningen te verzamelen en in te dienen, de Manufacturer ID te vervangen door wereldwijde identificatiecodes zoals D-U-N-S, GLN of LEI, AI-gestuurde ketentracering in te zetten en de CTPAT-eisen aan te scherpen. Het doel is doorvoer via derde landen zichtbaar te maken. Reacties kunnen tot 1 december 2026 worden ingediend. Wie nu al vastlegt welke exportdocumenten per zending bestaan en wie ze mag delen, hoeft straks niet onder tijdsdruk te beslissen wat er naar de Amerikaanse klant gaat.

Meer info: Federal Register, Heightened Import Disclosures for Supply Chain Visibility en CBP, persbericht

Consultatie over de evaluatie van de EU Dual-Use Verordening sluit op 11 september

Bedrijven die iets willen zeggen over de werking van Verordening (EU) 2021/821 hebben tot en met 11 september de tijd. De Europese Commissie evalueert de verordening op grond van artikel 26 lid 4 en vraagt exporteurs, brancheorganisaties en onderzoeksinstellingen in een gerichte consultatie of de regels hun doel bereiken, of de administratieve last voor legitieme handel beperkt blijft en of het speelveld binnen de interne markt gelijk is. Het ministerie van Buitenlandse Zaken riep op 3 september via de ECHO-nieuwsbrief nogmaals op om input te leveren. De uitkomst voedt het verslag aan Parlement en Raad, en daarmee de eerstvolgende herziening. Wie de afgelopen jaren tegen een concreet knelpunt aanliep, in de catch-all, de algemene uitvoervergunningen of de afstemming tussen lidstaten, heeft nu een formeel kanaal om dat met een voorbeeld te onderbouwen.

Meer info: Europese Commissie, gerichte consultatie evaluatie Dual-Use Verordening

Zesentwintig maanden cel voor halfgeleiderapparatuur naar Rusland via Armenië

De federale rechtbank in Austin veroordeelde de Armeense staatsburger Kamo Kirakosyan tot 26 maanden gevangenisstraf wegens samenzwering tot overtreding van de Amerikaanse exportcontrole. Tussen februari 2022 en augustus 2024 exporteerde hij goederen die onder de Export Administration Regulations vallen, waaronder items bruikbaar voor de productie van halfgeleiders, zonder vergunning naar Rusland via Armenië, met stromannen en valse eindgebruikersgegevens. Hij werd op 29 augustus 2025 door Duitsland uitgeleverd en bekende schuld aan één aanklacht. De zaak laat de vaste route zien: een tussenpersoon in een buurland van Rusland, een aannemelijke eindgebruiker op papier en een bankrekening die speciaal voor de omleiding is geopend. Voor een Europese leverancier van halfgeleiderapparatuur of onderdelen is Armenië daarmee een bestemming waar de eindgebruikersverklaring om een extra controle vraagt.

Meer info: US Attorney’s Office WDTX, persbericht strafoplegging en US Attorney’s Office WDTX, schuldbekentenis

🛰️ Technologie & Digitalisering

Commerce werkt aan regel tegen Chinese toegang op afstand tot AI-chips, de wettelijke basis ontbreekt nog

Het Amerikaanse ministerie van Handel bereidt een regel voor die het verhuren van rekentijd op Nvidia-GPU’s aan Chinese AI-bedrijven via datacenters in onder meer Thailand en Singapore moet verbieden; een concept kan al in september met de industrie worden gedeeld. Het probleem zit in de definitie van export: BIS stelde in een advisory opinion uit 2009 dat het op afstand beschikbaar stellen van rekencapaciteit geen export is, omdat de hardware niet van eigenaar wisselt of de grens overgaat. De Remote Access Security Act (H.R. 2683) lost dat op door remote access als aparte categorie in de Export Control Reform Act op te nemen; het Huis nam het voorstel op 12 januari 2026 aan met 369 tegen 22 stemmen, maar het Senaatsvoorstel S. 3519 wacht nog bij de commissie Banking. Aanleiding is het Chinese model Kimi K3, volgens Bloomberg getraind op circa 20.000 Nvidia-chips die via de cloud van Alibaba beschikbaar waren. Voor Europese cloud- en datacenteraanbieders met Amerikaanse AI-hardware is de praktische vraag of zij nu al weten wie op afstand op hun clusters rekent en waar de uiteindelijke moedermaatschappij van die klant zit.

Meer info: Tech Times, 29 augustus 2026, Congress.gov, H.R. 2683 Remote Access Security Act en BIS, advisory opinion cloud computing 2009

📚 Bron van de Week

OTSI Annual Review 2025-2026, Office of Trade Sanctions Implementation

De Britse handelssanctietoezichthouder publiceerde op 27 augustus zijn tweede jaaroverzicht. OTSI ontving 178 meldingen of doorverwijzingen over mogelijke schendingen van handelssancties, het merendeel uit de financiële sector en onder het Ruslandregime. Van de 104 gesloten zaken bleek bij 41 geen schending en werden er 40 doorverwezen naar HMRC, onder meer voor strafrechtelijke beoordeling. Civiele boetes zijn nog niet opgelegd, maar meerdere onderzoeken zitten in een vergevorderd stadium. Aan de vergunningkant: 51 aanvragen, 17 verleend, met een gemiddelde doorlooptijd van 96 werkdagen. Sinds april 2026 beschikt OTSI over Sanctions End-Use Controls en sinds 27 april over een vergunningmandaat dat ook goederen omvat. De waarde voor de lezer zit in de meldingscijfers: wie zaken doet met Britse partijen, ziet hier welke sectoren melden, hoe vaak een melding tot een zaak leidt en hoe lang een vergunning duurt.

Bron: GOV.UK, OTSI Annual Review 2025-2026

✍️ Afsluiter

30 augustus 1963: de hotline tussen Washington en Moskou gaat in bedrijf

Op 30 augustus 1963 werd de directe verbinding tussen het Witte Huis en het Kremlin operationeel. De Cubacrisis van oktober 1962 had laten zien dat een boodschap tussen beide hoofdsteden uren onderweg kon zijn; op 20 juni 1963 tekenden de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie in Genève een memorandum van overeenstemming en tien weken later stond de lijn. Het was geen rode telefoon, maar een teleprinter over een kabelverbinding via Londen, Kopenhagen, Stockholm en Helsinki, met een eerste testbericht waarin alle letters van het alfabet voorkwamen. De gedachte erachter is dezelfde als die achter een goed exportcontroleprogramma: het risico zit meestal in de vertraging en de ruis tussen de mensen die een beslissing moeten nemen, zelden in kwade wil.