TCC Sancties & Export Control Nieuwsbrief

In deze editie: ICC sancties treffen het Internationaal Strafhof in Den Haag als geheel, EU-ambassadeurs zijn akkoord over het 22e sanctiepakket tegen Rusland en BIS schikt met een softwarebedrijf dat updates naar Huawei bleef sturen.

🌐 Sancties & Geopolitiek

ICC sancties: Washington zet het Internationaal Strafhof in Den Haag op de SDN-lijst

OFAC plaatste het Internationaal Strafhof op 9 oktober als geheel op de SDN-lijst, onder Executive Order 14203 en de International Criminal Court-Related Sanctions Regulations (31 CFR part 528). Eerder trof Washington alleen individuele rechters en aanklagers; nu zijn alle tegoeden van het hof in de VS of onder controle van US persons geblokkeerd. General License 13 staat tot 7 april 2027 transacties toe die nodig zijn voor de lopende bedrijfsvoering of de afbouw van contracten met het hof, zoals salarissen, huur, verzekeringen en bijdragen van verdragsstaten. General License 14 vergunt telecommunicatie, internetdiensten en enterprise software voor het hof, waaronder ERP-, salaris-, cloud- en beveiligingssoftware, zonder einddatum. Premier Jetten noemde de stap “diep betreurenswaardig” en wil de tijd tot april gebruiken voor overleg met Washington. Nederlandse leveranciers van het hof met een Amerikaans moederbedrijf, Amerikaanse medewerkers of een Amerikaanse bank moeten nu per contract vaststellen of het onder GL 13 valt, en dus op 7 april 2027 stopt, of onder GL 14 doorloopt.

Meer info: OFAC Recent Actions, 9 oktober | OFAC General License 13 (pdf) | OFAC General License 14 (pdf) | NOS, reactie kabinet

EU-ambassadeurs akkoord over het 22e sanctiepakket: ruim 1.600 listings, geen nieuwe handelsverboden

De ambassadeurs van de EU-lidstaten stemden op 7 oktober in met het 22e sanctiepakket tegen Rusland. Volgens bne IntelliNews gaat het om ongeveer 1.650 listings: 743 personen, 826 entiteiten uit het Russische militair-industriële complex en 77 Doema-leden die in bezet Oekraïens gebied zijn gekozen. Nieuwe sectorale handelsbeperkingen bevat het pakket niet. Op verzoek van Estland verdwenen een Russische leverancier van zeldzame aardmetalen en een gelieerde persoon uit het ontwerp. De formele aanname door de Raad wordt op 12 oktober verwacht; de listings gelden vanaf publicatie in het Publicatieblad. Op 8 oktober verlengde de Raad bovendien het sanctieregime tegen Russische hybride activiteiten tot 9 oktober 2027, met nu 80 personen en 20 entiteiten op de lijst. Een lijst van deze omvang vraagt om een update van de screeningsdatabase op de dag van publicatie en een nieuwe controle van openstaande orders voor Russische en Russisch gelieerde afnemers.

Meer info: bne IntelliNews, akkoord 7 oktober | The Brussels Times, verlenging hybride regime

VK sanctioneert Zarubezhneft, cryptobeurzen en leveranciers van CHP-goederen

Het Verenigd Koninkrijk maakte op 8 oktober 38 nieuwe aanwijzingen bekend onder het Rusland-regime. Daaronder vallen de oliemaatschappijen Zarubezhneft en INK Capital, waarmee de Britse sancties volgens Londen ruim 90 procent van de Russische olieproductiecapaciteit dekken, en twaalf tankers van de schaduwvloot. Ook drie cryptobeurzen en twee betaalplatforms staan op de lijst; drie hebben banden met Kirgizië en twee verwerkten transacties voor het A7-netwerk. Zeventien partijen zijn aangewezen voor de levering van Common High Priority-goederen, zoals werktuigmachines en elektronica voor raketten en drones. Een van hen is een Europese onderdaan, aangewezen vanwege zijn rol bij een bedrijf in een derde land dat werktuigmachines naar Rusland exporteerde. Wie werktuigmachines of elektronica levert aan handelaren in derde landen, ziet hier dat Londen ook de Europese schakel in zo’n keten aanwijst.

Meer info: GOV.UK, Britse sancties 8 oktober

OFAC waarschuwt buitenlandse banken over Iran en treft 17 tankers

OFAC waarschuwde op 5 oktober buitenlandse financiële instellingen dat zij zonder voorafgaande aankondiging kunnen worden aangewezen als zij zaken blijven doen met Iran of de Iraanse financiële sector, ook via dochters en filialen van Iraanse banken in derde landen. De alert verwijst naar eerdere stappen tegen Banque Misr UAE, het Turkse Golden Global Bank en het Russische VTB Bank. Op 8 oktober wees OFAC onder Executive Order 13902 17 tankers en hun eigenaren aan; volgens Treasury is daarmee het grootste deel van de resterende Iraanse schaduwvloot geraakt. De schepen varen onder vlaggen van onder meer Panama, Kameroen, de Comoren en San Marino en vervoerden ruwe olie, nafta, lpg en methanol naar Azië. Een bank die wordt aangewezen, kan ook het betalingsverkeer van Europese exporteurs blokkeren; vraag bij nieuwe afnemers in de Golfregio, Turkije en Centraal-Azië daarom ook naar de bank waarlangs zij betalen.

Meer info: OFAC Alert, 5 oktober (pdf) | U.S. Treasury, persbericht 8 oktober

🔬 Dual-Use & Exportcontrole

BIS: elke automatische software-update aan een Entity List-partij is een export

BIS sloot op 2 oktober een schikking met het Amerikaanse Lambda Research Corporation over 66 overtredingen van de EAR. Het bedrijf leverde tussen april 2021 en augustus 2025 USB-dongles met licenties voor optische ontwerpsoftware en onderhoudsabonnementen aan Huawei Technologies Japan, dat op de Entity List staat; de software is EAR99 of werd als zodanig aangemerkt. De software stuurde daarnaast 47 automatische updates naar Huawei Japan en zeven naar SiCarrier, een Chinese fabrikant van halfgeleiderapparatuur die sinds december 2024 op de lijst staat. BIS telde elke update als een afzonderlijke export. De boete van 2 miljoen dollar is een jaar opgeschort vanwege beperkte betaalcapaciteit en vervalt daarna als het bedrijf zich aan de schikking houdt. Ook EAR99-software valt onder de vergunningplicht zodra de gebruiker op de Entity List staat, dus EAR compliance voor software met Amerikaanse herkomst begint bij een licentiesysteem dat updates aan gelijste gebruikers tegenhoudt.

Meer info: BIS, schikkingsorder Lambda Research (pdf) | Akin, samenvatting order

FIU-Nederland: 2.494 verdachte transacties met een sanctiecomponent, van chips tot motorblokken

FIU-Nederland verklaarde in 2025 2.494 transacties verdacht in analyses naar sanctieontwijking, maakte de dienst op 6 oktober bekend. Het ging om transacties met personen, bedrijven of banken op een sanctielijst en om goederen met exportrestricties, waaronder dual-use goederen zoals computerchips, specifieke chemicaliën en motorblokken, en luxegoederen. Drie werkwijzen keren steeds terug: U-bochtconstructies via een of meer derde landen, derdenbetalingen waarbij een andere partij betaalt dan de afnemer, en layering via tussenpersonen, bedrijven en landen. Volgens de FIU worden deze constructies vaak gecombineerd. Een betaling door een onbekende derde of een bestemming die afwijkt van de normale route hoort daarom als rode vlag in de orderacceptatie van elke Nederlandse exporteur van dual-use goederen.

Meer info: FIU-Nederland, 6 oktober

Handhaving in de EU: Roemenië onderzoekt draaibank voor Belarus, Litouwse rechter bevestigt boete

Roemeense aanklagers van DIICOT deden op 30 september twaalf huiszoekingen in een onderzoek naar de verkoop van een verticale draaibank van het type VL40, ter waarde van circa 1,75 miljoen euro. Volgens politie en DIICOT ging de machine via tussenpersonen in derde landen naar een gesanctioneerde entiteit in Belarus en kreeg zij door extra hard- en software en gewijzigde technische parameters militaire toepassingsmogelijkheden; acht personen zijn verdachte. In Litouwen bevestigde de regionale bestuursrechter een boete van 418.677 euro voor een transportbedrijf uit Vilnius dat luxeauto’s verkocht aan bedrijven in het VK en Polen, waarna de auto’s via derden in Rusland werden geregistreerd. De rechter volgde de financiële opsporingsdienst FNTT, die de verkoop als deelname aan omzeiling aanmerkte. In beide zaken verhulde een tussenschakel de eindbestemming; een periodieke exportcontrole audit toont of eindgebruikerscontrole en doorverkoopclausules in de praktijk werken.

Meer info: Informat.ro, DIICOT-onderzoek 30 september | Nasha Niva, Litouwse uitspraak

🛰️ Technologie & Digitalisering

EU kan sancties inzetten bij dreigingen in de ruimte

De Raad van de EU stelde op 28 september Besluit (GBVB) 2026/2195 vast, dat de EU Space Threat Response Architecture verbreedt. De EU kan nu ook optreden bij dreigingen tegen de veiligheid van een of meer lidstaten, inclusief hun grondgebied en ruimtesystemen; eerder ging het alleen om het EU-ruimteprogramma en het Secure Connectivity-programma. Het besluit introduceert een space security toolbox, waarin de Hoge Vertegenwoordiger gerichte beperkende maatregelen kan voorstellen. Bij spoed neemt de Hoge Vertegenwoordiger een voorlopige reactie, die de Raad binnen vier weken bevestigt, wijzigt of intrekt. Bedrijven in de ruimtevaartketen moeten er rekening mee houden dat tegenpartijen in satellietdiensten of grondinfrastructuur voortaan ook vanwege gedrag in de ruimte op een EU-lijst kunnen komen.

Meer info: The Brussels Times, 29 september

Autonome wapens: VN-expertgroep legt maatregelen voor menselijke controle vast

De Group of Governmental Experts on Lethal Autonomous Weapons Systems onder het VN-wapenverdrag CCW nam in september bij consensus haar rapport 2024-2026 aan, met een set elementen voor een instrument voor autonome wapensystemen. Het laatste open punt was menselijke betrokkenheid: paragraaf 34 bepaalt dat “control and human judgement” nodig zijn om het oorlogsrecht na te leven, nadat de Verenigde Staten de eerdere formulering “human judgement and control” hadden afgewezen. Paragraaf 35 noemt als maatregelen een verantwoordelijke commandoketen, beperking van doelen, duur en gebied, en de mogelijkheid om een systeem tijdig uit te schakelen. Dat blijkt uit een analyse op Opinio Juris van 7 oktober, de vierde in een reeks over het rapport. Ontwikkelaars van autonome functies in drones en andere systemen kunnen deze maatregelen gebruiken als referentie in hun ontwerp- en eindgebruikdocumentatie.

Meer info: Opinio Juris, 7 oktober

📚 Bron van de Week

ECJU Notice to Exporters 2026/20: het herziene End-User and Stockist Undertaking

De Britse Export Control Joint Unit publiceerde op 30 september een herzien End-User and Stockist Undertaking (EUSU), verplicht bij een standaard individuele exportvergunning (SIEL), een SITCL en een vergunning voor technische bijstand. Alle secties moeten nu worden ingevuld, er is een sectie bijgekomen voor derde partijen en tussenliggende gebruikers, en het formulier bevat meer toelichting. ECJU wil de volledige exportroute vooraf kennen, zodat er minder aanvullende vragen nodig zijn. Het nieuwe formulier geldt direct; het oude krijgt geen formele vervaldatum. Bruikbaar als model voor een eigen eindgebruikersverklaring, ook buiten het VK.

Meer info: GOV.UK, Notice to Exporters 2026/20

✍️ Afsluiter

9 oktober 2006: Noord-Korea voert zijn eerste kernproef uit. Vijf dagen later, op 14 oktober, neemt de VN-Veiligheidsraad unaniem Resolutie 1718 aan, met een verbod op de levering van zware wapens, WMD-gerelateerde goederen en technologie en luxegoederen aan Noord-Korea, plus een sanctiecomité van alle vijftien Raadsleden. Het was de eerste van negen grote VN-sanctieresoluties tegen het land.

Meer info: Arms Control Association, VN-resoluties over Noord-Korea