Drie sanctieregimes, één overtreding: OFAC, EU en VN tegelijk van toepassing
OFAC sancties worden opgelegd door het Office of Foreign Assets Control van het Amerikaanse ministerie van Financiën. De SDN-lijst (Specially Designated Nationals and Blocked Persons) bevat meer dan 12.000 individuen en organisaties. OFAC sancties gelden voor alle partijen die transacties uitvoeren in US-dollars of via het Amerikaanse financiële systeem. Een Nederlands bedrijf dat in euro betaalt maar een product met US-origin technologie doorverkoopt, valt binnen het bereik van OFAC.
EU sancties worden vastgesteld door de Raad van de Europese Unie en gepubliceerd in het EU Publicatieblad. Ze treden in werking op de datum van publicatie en gelden direct voor alle EU-gevestigde bedrijven. Alle geldende EU-sanctiemaatregelen per land zijn raadpleegbaar via de EU Sanctions Map op sanctions.europa.eu. De Sanctions Map toont per land welke maatregelen van kracht zijn: wapenembargo’s, reisbeperkingen, bevriezing van tegoeden, sectorale restricties en aanvullende maatregelen. Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 zijn er meer dan 14 opeenvolgende sanctiepakketten aangenomen, naast bestaande regimes voor Iran, Noord-Korea, Myanmar, Belarus en andere landen.
EU Sanctions Map: officieel overzicht van alle EU-sancties per land
De EU Sanctions Map (sanctions.europa.eu) is het officiële instrument van de Europese Commissie. Het toont per land welke EU-sanctiemaatregelen van kracht zijn, inclusief de juridische basis, de type maatregel en de geldende uitzonderingen. Dit is het vertrekpunt voor elke EU-sanctiebeoordeling.
VN sancties worden opgelegd door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties op basis van Hoofdstuk VII van het VN-Handvest. De VN houdt een geconsolideerde sanctielijst bij met individuen en entiteiten onderworpen aan reisbeperkingen, bevriezing van tegoeden of wapenembargo’s. Als EU-lidstaat is Nederland verplicht VN-sancties te implementeren. In de meeste gevallen neemt de EU de VN-sancties integraal over via eigen verordeningen, maar de bronlijst van de VN Veiligheidsraad blijft een zelfstandige referentie voor bedrijven die buiten de EU opereren of te maken hebben met niet-EU partners.
OFAC SDN-lijst
EU Sanctions Map (sanctions.europa.eu)
VN Veiligheidsraad Geconsolideerde Sanctielijst
EU Sanctieverordeningen (EUR-Lex)
OFSI (VK)
Besluit internationale veiligheidssancties (NL)
Restricted Party Screening: de praktische uitvoering van sanctie compliance
Restricted party screening is de systematische verificatie of uw handelspartners, klanten, leveranciers of eindgebruikers voorkomen op sanctielijsten, denied party lists of andere restrictieve lijsten. Sanctiekennis is niet voldoende als u niet ook structureel controleert wie u zaken mee doet.
De voornaamste lijsten waarop wordt gescreend zijn: de OFAC SDN-lijst en OFAC CAPTA-lijst, de EU-sanctielijsten zoals raadpleegbaar via de EU Sanctions Map, de geconsolideerde VN-sanctielijst, de BIS Denied Persons List, Entity List en Unverified List, en de OFSI-lijst van het Verenigd Koninkrijk. Uw risicoprofiel bepaalt welke lijsten voor uw organisatie verplicht zijn.
Restricted party screening is niet optioneel. Het ontbreken van een aantoonbaar screeningsproces biedt geen bescherming bij handhaving. OFAC SDN en EU-lijsten worden meerdere keren per week bijgewerkt, wat betekent dat een eenmalige controle geen aantoonbare compliance oplevert. Een partner die vandaag schoon is kan morgen op een lijst staan.
OFAC SDN- en CAPTA-lijsten
EU Sanctions Map
VN Geconsolideerde Sanctielijst
BIS Denied Persons List / Entity List
OFSI (VK)
Wanneer hebt u ondersteuning nodig?
U doet zaken met partijen in of nabij gesanctioneerde landen
Via de EU Sanctions Map ziet u per land welke EU-maatregelen gelden. Rusland, Iran, Noord-Korea, Cuba en Syrië vallen onder uitgebreide regimes. Een handelspartner in een buurland kan eveneens een verhoogd risicoprofiel hebben.
Uw betalingen lopen via US-dollar-correspondent banking
Dollar-transacties via Amerikaanse banken activeren OFAC-jurisdictie, ook als u zelf geen Amerikaans bedrijf bent. Screening op de OFAC SDN-lijst is in dat geval vereist, ongeacht de valuta van uw factuur.
Uw screeningsproces is handmatig of inconsistent
Handmatige controles zonder gestandaardiseerde procedure geven onvoldoende bescherming. Een aantoonbaar herhaalbaar proces is de enige solide basis voor compliance. Screening is pas effectief als het structureel is ingericht.
Nieuwe EU sanctiepakketten raken uw lopende contracten
Bij nieuwe sanctiepakketten moet u snel beoordelen wat de impact is op leveranciersrelaties, klantcontracten en productportfolio. Vertraging na publicatie in het EU Publicatieblad is direct een compliance-risico.
Hoe begeleidt Trade Controls Compliance uw sanctie compliance en screening?
Risicobeoordeling: landen, partijen en transactietypen
Ik analyseer welke landen, handelspartners en transactietypen in uw operaties voorkomen en bepaal het risicoprofiel op basis van OFAC-, EU- en VN-sanctieregimes. De EU Sanctions Map is hierbij het startpunt voor de EU-dimensie.
Initiële restricted party screening van uw partnerbestand
Ik voer een initiële screening uit van uw partnerbestand op OFAC SDN, EU-sanctielijsten (via EU Sanctions Map), de VN-geconsolideerde lijst, BIS-lijsten en OFSI. Alle resultaten worden beoordeeld en gedocumenteerd.
Interpretatie van matches en false positives
Een naam die lijkt op een gesanctioneerde partij is geen automatische blokkade. Ik beoordeel of een match een daadwerkelijke restricted party is of een false positive op basis van aanvullende identifiers: adres, geboortedatum, registratienummer.
Opzet van een structureel screeningsproces
Ik ontwerp een procedure die integreert in uw inkoopproces en verkoopproces: wanneer screent u, op welke lijsten, wie is verantwoordelijk en hoe documenteert u de uitkomsten voor eventuele handhaving of audit.
Impact-analyse bij nieuwe EU sancties en VN-resoluties
Bij nieuwe sanctiepakketten beoordeel ik de impact op uw lopende contracten en leveranciersrelaties. Ik gebruik de EU Sanctions Map, het EU Publicatieblad en het VN-sanctieregister als primaire bronnen en lever een concreet actieplan.
Training van uw team
Bij nieuwe sanctiepakketten beoordeel ik de impact op uw lopende contracten en leveranciersrelaties. Ik gebruik de EU Sanctions Map, het EU Publicatieblad en het VN-sanctieregister als primaire bronnen en lever een concreet actieplan.
Veelgestelde vragen over sancties en restricted party screening
Wat zijn OFAC sancties en wanneer gelden ze voor Nederlandse bedrijven?
OFAC sancties zijn beperkingen opgelegd door het Office of Foreign Assets Control van het Amerikaanse ministerie van Financiën. Ze gelden voor alle partijen die transacties uitvoeren via het Amerikaanse financiële systeem of met US-origin producten handelen. Voor Nederlandse bedrijven zijn OFAC sancties van toepassing zodra een transactie US-dollar-betalingen bevat, een US-origin product betreft, of via een Amerikaans correspondent bank loopt. OFAC sancties compliance is daarmee voor een groot deel van het Nederlandse bedrijfsleven relevant, ook zonder directe vestiging in de VS.
Wat is de EU Sanctions Map en hoe gebruik je die voor compliance?
De EU Sanctions Map is een officieel instrument van de Europese Commissie, beschikbaar via sanctions.europa.eu. Het toont per land welke EU-sanctiemaatregelen van kracht zijn, inclusief de juridische basis, het type maatregel en geldende uitzonderingen. Voor compliance-doeleinden is de Sanctions Map het vertrekpunt bij het beoordelen van handel met een specifiek land. De kaart wordt bijgewerkt bij elk nieuw sanctiepakket en verwijst door naar de volledige tekst van de verordening in EUR-Lex.
Wat is restricted party screening en op welke lijsten wordt gescreend?
Restricted party screening is de verificatie of handelspartners voorkomen op lijsten van verboden of beperkte personen en entiteiten. De voornaamste lijsten zijn: de OFAC SDN-lijst (VS), EU-sanctielijsten raadpleegbaar via de EU Sanctions Map, de geconsolideerde VN-sanctielijst van de VN Veiligheidsraad, de BIS Denied Persons List en Entity List (VS), en de OFSI-lijst (VK). Een compleet screeningsproces controleert op alle relevante bronnen. Welke lijsten verplicht zijn, hangt af van uw transacties, producten en handelspartners.
Wat is het verschil tussen OFAC sancties, EU sancties en VN sancties?
OFAC sancties zijn Amerikaans van oorsprong en extraterritoriaal van aard: ze gelden voor transacties in US-dollars wereldwijd. EU sancties worden vastgesteld door de Raad van de EU en gelden voor alle bedrijven gevestigd in de EU. VN sancties worden opgelegd door de Veiligheidsraad van de VN op basis van Hoofdstuk VII van het VN-Handvest; EU-lidstaten zijn verplicht deze te implementeren, wat in de meeste gevallen via EU-verordeningen gebeurt. De lijsten overlappen grotendeels maar zijn niet identiek. Een bedrijf kan compliant zijn met EU-sancties en toch OFAC-risico lopen bij dollar-betalingen aan dezelfde partij.
Screening of sanctie-advies nodig?
Vertel me uw situatie: welke landen, welke partners, welke transacties. Ik beoordeel uw OFAC-, EU- en VN-sanctierisico en bepaal de volgende stap.
Robert van de Ruit
Export Control Consultant
Gecertificeerd Export Compliance Professional (ECoP EAR). 20 jaar exportcontrole in de industrie. Beschikbaar als ZZP consultant, projectmanager of interim officer.
Diensten
Sanctie compliance of screeningsvraagstuk?
Vertel me uw situatie: welke landen, welke partners, welke transacties. Ik beoordeel uw OFAC-, EU- en VN-sanctierisico en zet een werkend screeningsproces op.
Gesprek inplannen →