TCC Sancties & Export Control Nieuwsbrief

In deze editie: het 22e sanctiepakket zet 1.569 Russische defensieleveranciers en hun bestuurders op de EU-lijst, president Trump schort de verplichte maatregelen uit de Graham-wet op en China wil 40 technologieën, waaronder het ontwerp van AI-chips, onder exportcontrole brengen.

🌐 Sancties & Geopolitiek

22e sanctiepakket: EU zet 1.569 toeleveranciers van de Russische defensie-industrie op de lijst

De Raad van de EU nam op 12 oktober formeel het 22e sanctiepakket tegen Rusland aan, waarover de ambassadeurs op 7 oktober akkoord gingen. Het pakket bestaat alleen uit listings: 826 Russische bedrijven en 743 bestuurders van die bedrijven komen op bijlage I bij Verordening (EU) 269/2014, via Besluit (GBVB) 2026/2279 en Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2281. Volgens de Raad gaat het om middelgrote toeleveranciers van onder meer halfgeleiders, microcircuits, radar, optiek en navigatie voor raketten, drones en vliegtuigen, met samen ten minste 20 miljard euro jaaromzet. Meer dan de helft hoort bij de productieketen van ballistische raketten, en het Oekraïne-regime telt nu bijna 4.600 vermeldingen. Dezelfde dag kwamen 77 personen op de lijst vanwege de Doema-verkiezingen in bezet Oekraïens gebied, en drie personen en vier entiteiten op de Noord-Korea-lijst, onder wie rederij Paekyangsan Shipping. Nieuwe handelsverboden onder Verordening (EU) 833/2014 bevat het pakket niet. Een lijst van deze omvang vraagt om een volledige herscreening van Russische en Russisch gelieerde relaties, inclusief bedrijven waarin een gelijste partij 50 procent of meer bezit.

Meer info: Raad van de EU, 12 oktober | EUR-Lex, Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2281 | Raad van de EU, Doema-verkiezingen | Raad van de EU, Noord-Korea

Omzeiling van sancties: EU wijst handelshuizen in Turkije, de VAE en India aan

Op 15 oktober zette de Raad drie personen en negen entiteiten op de lijst omdat zij de Ruslandsancties omzeilden, via Besluit (GBVB) 2026/2332 en Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2333. In Rusland gaat het om expediteur Movers Group, die parallelle invoer regelde, douanebroker DT Inier en betaalagent United Stream. Verder staan de Turkse handelshuizen Begler Tekstil en Medse Group op de lijst. In de VAE, India en de Seychellen gaat het om DIS Logistics DMCC, Vigor Marine Services en Shiva Shipping, die volgens de Raad bij het netwerk rond de schaduwvloot horen. Ook Hurus Trade FZE, dat Russische ruwe olie aan India levert, staat erop. Wie via handelaren in Turkije of de Golfregio levert, moet die tussenschakel even grondig screenen als de eindafnemer.

Meer info: Raad van de EU, 15 oktober

Graham-wet: Trump schort de verplichte Rusland- en Iranmaatregelen op

President Trump tekende op 16 oktober een executive order ter uitvoering van de Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026, twee dagen voor de termijn van 18 oktober. De order stelt de tariefverhogingen uit de wet vast, zoals tot 500 procent op Russische goederen en tot 100 procent op nieuwe aankopen bij de vijf grootste afnemers van Russische olie en gas. Met de uitzondering voor het nationaal belang uit sectie 115 zet hij die tarieven en de verplichte sancties uit de wet direct buiten werking, tot een nieuw besluit van de president. Bestaande Ruslandsancties onder eerdere executive orders blijven gelden. Reuters meldde op 14 oktober dat Washington overweegt eerder gesanctioneerde tankers met een vergunning olie zonder sanctiebeperking te laten vervoeren; het VK bepleit juist een strenger verbod op diensten aan de schaduwvloot. Omdat de president de opschorting zonder nieuwe wet kan intrekken, horen Amerikaanse dochters, banken en verzekeraars in de keten naar Russische energieafnemers op een volglijst.

Meer info: Witte Huis, executive order 16 oktober | gCaptain, VK en VS over de schaduwvloot

OFAC treft Iraanse banken, Washington zet Cubaanse staatsbank BICSA op de lijst

OFAC wees op 15 oktober onder Executive Order 13902 onder meer de Iraanse Chabahar International Bank Overseas aan, plus Iraanse wisselkantoren en het Hongkongse Elitesphere Trading. Ook de Iraakse International Development Bank for Investment and Finance staat erop; General License FF geeft ruimte om transacties met die bank af te bouwen. Het State Department wees dezelfde dag onder Executive Order 14404 de Cubaanse staatsbank Banco Internacional de Comercio (BICSA) aan, omdat die sinds ten minste 2022 diensten verleent aan het Iraanse Karafarin Bank. Volgens FAQ 1276 treedt OFAC tot 14 november 2026 niet op tegen buitenlandse personen die hun transacties met BICSA afbouwen. Verder verschenen GL 128D voor Lukoil-tankstations buiten Rusland en GL 130B voor Lukoil-entiteiten in Bulgarije. Exporteurs met Cubaanse afnemers doen er goed aan na te gaan via welke bank zij worden betaald, en betalingen via BICSA voor 14 november af te ronden.

Meer info: OFAC Recent Actions, 15 oktober | U.S. Department of State, BICSA | OFAC FAQ 1276

VK vervangt het mensenrechtenregime en kan nu sancties opleggen voor schendingen van het oorlogsrecht

Op 15 oktober traden de Global Human Rights and International Humanitarian Law Sanctions Regulations 2026 (SI 2026/1071) in werking. Ze vervangen het Britse mensenrechtenregime van 2020 en voegen drie gronden toe: ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht, het belemmeren van humanitaire hulp en schendingen van het recht op vrijheid en veiligheid. De maatregelen blijven bevriezing van tegoeden en inreisverboden, en bestaande aanwijzingen en vergunningen lopen door. Volgens Arab News, dat zich baseert op The Guardian, wil Londen het regime ook inzetten tegen wie illegale nederzettingsactiviteit op de Westelijke Jordaanoever steunt, faciliteert of eraan verdient; aanwijzingen onder het nieuwe regime zijn er nog niet. Omdat de nieuwe gronden ook leveranciers en financiers kunnen raken, horen de eerste aanwijzingen onder SI 2026/1071 direct in de screening van wie in of rond conflictgebieden levert.

Meer info: legislation.gov.uk, SI 2026/1071 (pdf) | Isle of Man Government, toelichting 14 oktober | Arab News, 15 oktober

🔬 Dual-Use & Exportcontrole

Chinese exportcontrole: Beijing wil 40 technologieën toevoegen, waaronder het ontwerp van AI-chips

Het Chinese ministerie van Handel (MOFCOM) en het ministerie van Wetenschap en Technologie publiceerden op 16 oktober Aankondiging 2026 nr. 48, een ontwerpherziening van de catalogus van technologieën waarvan export verboden of beperkt is. Er komen 40 technologieën bij, 14 verboden en 26 beperkt: 23 op het gebied van AI, 12 in zonne-energie en 5 in biomedische toepassingen. Verboden wordt onder meer de kerntechnologie van grote AI-modellen die zijn getraind op gevoelige nationale data; onder de beperking vallen het ontwerp van 2,5D- en 3D-AI-chips en van 3D-flashgeheugen. Technologie die al openbaar is via open source of publicaties valt erbuiten. Reageren kan tot en met 15 november 2026. Voor Europese bedrijven en kennisinstellingen met onderzoek of joint ventures in China wordt de vraag of technologie die daar ontstaat naar Europa mag, een vast onderdeel van kennisveiligheid en exportcontrole.

Meer info: MOFCOM, Aankondiging 2026 nr. 48 (Chinees) | Global Times, 16 oktober

VK pauzeert classificatieadvies en breidt de open dual-use vergunning uit naar twaalf landen

De Britse Export Control Joint Unit neemt sinds 12 oktober geen nieuwe aanvragen meer in behandeling voor de Control List Classification-dienst (Notice to Exporters 2026/22). Aanvragen van voor die datum worden nog afgehandeld, en voor het einde van het jaar volgt een update. Op 14 oktober breidde de ECJU met Notice to Exporters 2026/23 de dual-use Open General Export Licence uit met twaalf bestemmingen, waaronder Bahrein, Jordanië, Koeweit, Marokko, Oman, de Filipijnen en Qatar. Ook de twee OGEL’s voor militaire goederen, software en technologie gelden nu voor meer landen, onder meer Polen, Portugal, Zuid-Korea en Zwitserland. De ECJU verwacht dat daardoor jaarlijks ruim 800 individuele vergunningaanvragen overbodig worden. Een OGEL vraagt registratie in LITE en een eigen goederenindeling, zodat de dual-use classificatie zonder Brits classificatieadvies volledig bij de exporteur ligt.

Meer info: GOV.UK, Notice to Exporters 2026/22 | GOV.UK, Notice to Exporters 2026/23

ITAR: civiele vliegtuigen met zelfbescherming en kleinere onderwaterdrones gaan naar de EAR

Op 13 oktober trad de interim final rule van DDTC van 28 augustus in werking die civiele vliegtuigen met aircraft survivability equipment van de USML haalt. De vliegtuigen vallen voortaan onder de EAR; de beschermingsapparatuur zelf blijft onder de ITAR. Op 19 oktober volgt de regel die USML-categorie XX(a) herschrijft en een deel van de onbemande onderwatervoertuigen tot 8.000 pond van de USML haalt; wat eraf gaat, valt onder de EAR. De commentaartermijn voor die regel sluit dezelfde dag. Voor het bredere voorstel van 1 oktober om de categorieën II, VIII, X en XX te herzien, met een nieuwe vrijstelling voor tijdelijke export voor onderhoud, loopt de reactietermijn tot 30 november. Wie zulke systemen of onderdelen in Europa doorlevert, moet de jurisdictie per artikel opnieuw vaststellen, want na de overgang gelden een ECCN en de de-minimisregels in plaats van een ITAR-vergunning.

Meer info: Federal Register, civiele vliegtuigen (28 augustus) | Federal Register, USML-categorie XX(a), 18 september (pdf) | Pillsbury, overzicht ITAR-regels

OFAC-schikkingen: Bank of America werkte lijsten te laat bij, expediteur screende alleen op naam

OFAC maakte op 13 oktober een schikking van 11.662.930 dollar bekend met Bank of America voor 475 schijnbare overtredingen tussen september 2021 en april 2025, onder meer van de programma’s voor Rusland, Belarus en Iran. Treasury meldt voor de bank in totaal ruim 1,21 miljard dollar aan boetes, grotendeels van FinCEN. Volgens OFAC verwerkte de bank betalingen via geblokkeerde banken, kregen alerts op exacte treffers op naam en geboortedatum geen voorrang en werden watchlists te laat bijgewerkt. Op 9 oktober schikte OFAC voor 175.015 dollar met de Californische expediteur Pegasus Worldwide Logistics, die eind 2023 zendingen regelde van een gesanctioneerde Chinese leverancier. Die leverancier voerde na zijn aanwijzing een nieuwe naam, maar telefoonnummer en e-mailadres op de SDN-lijst waren gelijk gebleven. Het eigen beleid van Pegasus schreef screening op naam, adres, e-mail en telefoon voor, maar medewerkers controleerden alleen de nieuwe naam. Screening moet dus ook adres, telefoon en e-mail vergelijken, en een nieuwe lijst zoals die van de EU van 12 oktober hoort binnen een werkdag in het systeem te staan.

Meer info: OFAC, schikking Bank of America (pdf) | U.S. Treasury, persbericht 13 oktober | OFAC, schikking Pegasus Worldwide Logistics (pdf)

Zweden levert Rus uit voor doorvoer van Amerikaanse elektronica via Hongkong

Zweden heeft op 15 oktober een in Zweden wonende Russische man uitgeleverd aan de Verenigde Staten, meldde het Amerikaanse ministerie van Justitie. Volgens de aanklacht leidde hij van maart 2022 tot april 2023 een netwerk dat micro-elektronica van Amerikaanse herkomst via de Hongkongse frontonderneming GS Group Limited naar een elektronicahandel in Sint-Petersburg doorvoerde. Het ging om onderdelen voor onder meer radar, militaire communicatie en precisieplaatsbepaling. De verdachte wordt vervolgd voor samenzwering tot overtreding van de Export Control Reform Act, smokkel en witwassen. Een distributeur van Amerikaanse componenten in de EU moet ook bij Hongkongse afnemers de eindbestemming vastleggen, want de Amerikaanse vervolging reikt tot aanhouding in Europa.

Meer info: U.S. Department of Justice, 15 oktober

🛰️ Technologie & Digitalisering

Zeldzame aarden en een ASML-toeleverancier: EU onderhandelt met Beijing over exportvergunningen

Eurocommissaris Šefčovič meldde op 9 oktober na handelsoverleg in Beijing dat China de exportvergunningen voor zeldzame aarden en permanente magneten verder wil vergemakkelijken; volumes of termijnen noemde hij niet. Volgens Bloomberg, aangehaald door BNR op 14 oktober, praat de EU daarnaast met China over het schrappen van het Duitse Sindlhauser Materials van de Chinese exportcontrolelijst. Dat bedrijf maakt coatings en hoort bij de toeleveringsketen van ASML. Volgens Bloomberg plaatste China het in juli op de lijst als reactie op het 21e sanctiepakket. In ruil zou de EU een niet bij naam genoemd Chinees bedrijf van haar Ruslandlijst halen; de Commissie en MOFCOM gaven geen commentaar. De Chinese opschorting van de zeldzame-aardenmaatregelen van oktober 2025 loopt volgens de laatste officiële stand op 10 november af. Halfgeleiderbedrijven met Chinese grondstoffen of onderdelen in hun keten moeten hun voorraad- en vergunningsplanning op die datum afstemmen.

Meer info: Europese Commissie, verklaring Šefčovič 9 oktober (pdf) | BNR, 14 oktober

AI-servers naar China: schuldbekentenis in de Super Micro-zaak

Een aannemer van Super Micro bekende begin oktober in Manhattan schuld aan vier aanklachten, waaronder samenzwering tot overtreding van de Export Control Reform Act en smokkel, meldde DatacenterDynamics op 9 oktober. Volgens de aanklacht van 19 maart ging het om servers met Nvidia-GPU’s ter waarde van circa 2,5 miljard dollar, die via een bedrijf in Zuidoost-Azië naar China gingen. Voor een audit van het bedrijf en een inspectie van het Amerikaanse ministerie van Handel zouden dummy-servers zijn klaargezet. Een medeverdachte pleit onschuldig; de strafmaat volgt op 8 september 2027. Omdat de Amerikaanse overheid eindgebruik ook ter plaatse controleert, moet wie servers met geavanceerde chips doorverkoopt serienummers en installatielocatie kunnen aantonen.

Meer info: U.S. Department of Justice, aanklacht 19 maart | DatacenterDynamics, 9 oktober

📚 Bron van de Week

Global Affairs Canada: wanneer staat een bedrijf onder zeggenschap van een gelijste partij?

Canada publiceerde in augustus richtsnoeren over deemed ownership en control in de Canadese sanctiewetgeving, bijgewerkt op 13 oktober. Het eerste criterium is een belang van 50 procent of meer, waarbij de belangen van verschillende gelijste personen bij elkaar worden opgeteld. Het tweede is de mogelijkheid om de samenstelling van het bestuur te bepalen, het derde feitelijke sturing, met indicatoren als terugkoopclausules, stromannen en trusts. Vier voorbeeldscenario’s maken de criteria concreet. De criteria en scenario’s zijn ook buiten Canada bruikbaar als checklist voor eigendomsonderzoek bij screening.

Meer info: Global Affairs Canada, deemed ownership

✍️ Afsluiter

14 oktober 1962: een Amerikaans U-2-verkenningsvliegtuig fotografeert boven Cuba lanceerplaatsen voor Sovjetraketten voor de middellange afstand bij San Cristóbal. Op 22 oktober kondigt president Kennedy een zeeblokkade aan, die hij een quarantaine noemt, en op 28 oktober zegt Chroesjtsjov toe de raketten terug te trekken. Het Amerikaanse handelsembargo tegen Cuba gold toen al sinds februari 1962; de Cuban Assets Control Regulations van juli 1963 zijn nog altijd van kracht.

Meer info: National Archives, luchtfoto van raketten op Cuba