TCC Sanctions & Export Control Brief

🌐 Sancties & Geopolitiek

OFAC verruimt acht Venezuela-vergunningen en verlegt de geschillenbeslechting

Wie levert aan de Venezolaanse olie-, mijnbouw- of telecomketen, moet de lopende contracten deze week opnieuw langs de vergunningtekst leggen. OFAC gaf op 27 augustus acht gewijzigde Venezuela-vergunningen uit: GL 46D voor olie en petrochemie van Venezolaanse oorsprong, GL 47B voor de verkoop van Amerikaanse verdunners, GL 48C en GL 54B voor levering van goederen en diensten, GL 50C voor olie- en gasactiviteiten, GL 51C voor mineralen waaronder goud, GL 52B voor transacties met Petróleos de Venezuela en GL 61A voor telecommunicatie. Daarbij verschenen twee nieuwe FAQ’s (1267 en 1268), werden FAQ 1233 en 1244 gewijzigd en werd FAQ 1260 gearchiveerd. De inhoudelijke wijziging zit in de contractvoorwaarden: geschillen over contracten met de Venezolaanse staat of andere geblokkeerde partijen moeten worden beslecht in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk of Singapore, terwijl de eerdere eis dat het contract onder Amerikaans recht valt is vervallen. Voor een Europese leverancier betekent dat een aanpassing in de forumkeuze van het modelcontract, niet alleen in de sanctieclausule.

Meer info: OFAC, Recent Actions 27 augustus 2026 en OFAC, nieuwe FAQ’s 1267 en 1268

Italiaanse wapenhandelaar krijgt achttien maanden cel voor munitie die via Kirgizië in Rusland belandde

Een Amerikaanse uitvoervergunning met een bestemmingsbeperking blijft gelden nadat de goederen in de Europese Unie zijn aangekomen. Dat is de les uit de veroordeling van de Italiaanse staatsburger Manfred Gruber, die op 24 augustus door de federale rechtbank in Brooklyn achttien maanden gevangenisstraf kreeg wegens samenzwering tot overtreding van de Amerikaanse exportcontrole. Gruber was verkoopdirecteur bij een grote Italiaanse groothandel in vuurwapens en munitie en voerde voor ruim 540.000 dollar aan Amerikaanse munitie uit naar Kirgizië, via vennootschappen die hij en zijn medeverdachte in Italië beheersten. De vergunningen van het Amerikaanse Department of Commerce schreven voor dat de munitie in Italië bleef; het grootste deel werd vanuit Kirgizië doorgevoerd naar Rusland. Zijn medeverdachte in Kirgizië kreeg eerder dit jaar 39 maanden. Voor Europese distributeurs is dit het scenario om in de eigen procedure af te vangen: de herexportbeperking uit een Amerikaanse vergunning is een contractuele en strafrechtelijke verplichting van de Europese ontvanger, niet van de Amerikaanse verkoper.

Meer info: US Attorney’s Office EDNY, persbericht 24 augustus 2026

Section 338 na zevenenzeventig jaar weer ingezet tegen Canada, tegenmaatregelen per 8 september

De Verenigde Staten legden op 22 augustus om 00.01 uur aanvullende heffingen van 50 procent op circa 20 miljard dollar aan Canadese goederen, nadat de handelsbesprekingen de avond ervoor waren geklapt. De grondslag is Section 338 van de Tariff Act of 1930, een bepaling die sinds 1949 niet meer was gebruikt. Canada kondigde op 25 augustus tegenmaatregelen aan van 15, 25 en 50 procent op ruim zevenhonderd Amerikaanse producten, samen ongeveer 27,6 miljard Canadese dollar, ingaand op 8 september om 00.01 uur. Die maatregelen gelden alleen voor goederen die volgens de CUSMA-oorsprongsmarkeringsregels als Amerikaans gelden, en goederen die op dat moment al onderweg zijn vallen erbuiten. Wie via een Noord-Amerikaanse keten levert, legt de oorsprongsbepaling nu het beste per zending vast in plaats van per leverancier.

Meer info: Department of Finance Canada, productlijst tegenmaatregelen en Baker McKenzie Global Import Blog

OFAC onderzoekt British American Tobacco opnieuw op sanctieovertredingen

Een schikking sluit de rekening voor het verleden, maar de verplichtingen die eruit voortvloeien houden een bedrijf jarenlang zichtbaar voor de toezichthouder. British American Tobacco meldde in zijn halfjaarbericht dat OFAC een onderzoek voert naar mogelijke overtredingen van Amerikaanse sancties. Het bedrijf schikte in april 2023 met het Department of Justice en OFAC over de verkoop van sigaretten aan Noord-Korea tussen 2007 en 2017, destijds de grootste sanctieschikking van OFAC. Het Department of Justice diende op 11 mei 2026 een verzoek in om de strafzaak te beëindigen en de proeftijd van de Singaporese dochteronderneming is verlopen, maar de compliance-verplichtingen uit de civiele schikking lopen door tot 2028. Over de aard en de periode van het nieuwe onderzoek is niets openbaar, en het bestaan ervan komt uit de eigen melding van het bedrijf en niet van OFAC. Voor een compliance-verantwoordelijke is dat de reden om bij een schikking niet alleen op het boetebedrag te sturen, maar op de looptijd en de reikwijdte van de nazorgverplichtingen.

Meer info: Global Sanctions, 26 augustus 2026 en British American Tobacco, halfjaarbericht 2026

🔬 Dual-Use & Exportcontrole

BIS onderzoekt expediteur Apex Logistics om Nvidia-servers naar China

Het Bureau of Industry and Security onderzoekt de in Singapore gevestigde expediteur Apex Logistics, een dochteronderneming van het Zwitserse Kuehne+Nagel, wegens het vervoer van servers met Nvidia AI-chips naar China. Het onderzoek richt zich op zevenenveertig zendingen uit 2024, waarbij twee voormalige medewerkers volgens de berichtgeving codes gebruikten die de gecontroleerde hardware ten onrechte als vrijgesteld aanmerkten. De vermoedelijke route liep van Taiwan naar de Verenigde Staten, daarna naar Zuidoost-Azië en via Hongkong naar het Chinese vasteland. Het zou de eerste handhavingsactie tegen een vervoerder in deze keten zijn; Apex zegt volledig mee te werken en BIS heeft het onderzoek zelf niet bevestigd. Voor logistiek dienstverleners is de kern dat de classificatie op de vrachtbrief geen administratieve invulling is maar een zelfstandige exportcontrolebeslissing. Wie die beslissing bij een operationele medewerker laat liggen zonder vastgelegde controle achteraf, mist precies de laag die hoort bij de opzet van een intern compliance programma.

Meer info: The Loadstar, 27 augustus 2026 en Tech Times, 28 augustus 2026

State haalt civiele vliegtuigen met zelfbeschermingsapparatuur van de USML

Het State Department publiceerde op 28 augustus een interimregel die bepaalde civiele vliegtuigen met aircraft survivability equipment uit categorie VIII(a)(8) van de US Munitions List haalt. De regel wijzigt 22 CFR 120.54 en 121.1, voegt definities toe voor aircraft survivability equipment, secured ASE en survivability-enhanced aircraft, en sluit bepaalde tijdelijke invoer en bepaalde verplaatsingen tussen derde landen uit van het begrip herexport. De apparatuur zelf blijft ITAR-gecontroleerd, net als de bijbehorende technische gegevens en de defensiediensten; montage, onderhoud en bedieningsondersteuning kunnen nog steeds een gecontroleerde defensiedienst zijn. De regel treedt in werking op 13 oktober 2026 en reacties kunnen tot 28 september worden ingediend, onder docket DOS-2026-0892. Wie een civiel toestel met zelfbeschermingsapparatuur exploiteert of onderhoudt, legt het onderscheid tussen het toestel en de apparatuur nu het beste expliciet vast in de eigen classificatiedocumentatie.

Meer info: Federal Register, ITAR-interimregel civiele vliegtuigen, 91 FR 55457 en KPMG TaxNewsFlash

Wetsvoorstel verdubbelt de verjaringstermijn voor exportcontroleovertredingen naar tien jaar

Wie zijn exportdossier op vijf jaar inricht, houdt straks bij twee Amerikaanse regimes te weinig bewijs over. Het Congressional Budget Office publiceerde op 27 augustus zijn raming bij H.R. 8202, een wetsvoorstel dat de Export Control Reform Act of 2018 wijzigt en de verjaringstermijn voor exportcontroleovertredingen op tien jaar zet. De huidige termijn is vijf jaar. Volgens de samenvatting van de Congressional Research Service geldt de verlenging voor civiele en strafrechtelijke overtredingen, en verduidelijkt het voorstel dat de termijn ook aanvangt met het uitbrengen van een charging letter. Het CBO verwacht dat BIS er drie voltijds medewerkers bij nodig heeft; de commissie voor Buitenlandse Zaken van het Huis behandelde het voorstel op 22 april 2026. OFAC verlengde in 2025 al de bewaarplicht van vijf naar tien jaar, dus een exporteur die aan beide kanten wil kunnen aantonen wat er is gebeurd, komt hoe dan ook op tien jaar uit.

Meer info: CBO, kostenraming H.R. 8202 en GovInfo, officiële samenvatting H.R. 8202

BIS vervangt de RPTAC door een commissie voor deregulering en vereenvoudiging

De Regulations and Procedures Technical Advisory Committee staat niet langer op de lijst van technische adviescommissies van BIS. Op haar plaats staat de Deregulation and Simplification Technical Advisory Committee, die volgens de eigen omschrijving adviseert over regelgevingswijzigingen die procedures stroomlijnen, de complexiteit verminderen en de naleving van exportcontrole ondersteunen. De ledenlijst en de volledige beschrijving zijn nog niet gepubliceerd en er is nog geen aankondiging in de Federal Register verschenen, dus over de bezetting en het werkprogramma is niets bekend. De Emerging Technology Technical Advisory Committee voor opkomende technologie blijft ongewijzigd bestaan. Voor exporteurs is dit het signaal om te volgen: de commissie die de procedures van de Export Administration Regulations beoordeelt, heeft nu een expliciete dereguleringsopdracht in haar naam staan.

Meer info: BIS, Technical Advisory Committees

🛰️ Technologie & Digitalisering

Nieuw ruimtevaartbeleid verplicht tot herziening van de exportcontrole op lanceercapaciteit

Europese partijen in de lanceerketen kunnen voor eind december een wijziging van de Amerikaanse regels rond ruimtevaarttechnologie verwachten. De president tekende op 20 augustus National Security Presidential Memorandum 17, het nieuwe National Space Transportation Policy, dat op 25 augustus in de Federal Register verscheen en Presidential Policy Directive 26 uit 2013 intrekt. De inzet is meer dan duizend lanceringen en terugkeervluchten per jaar vanaf Amerikaans grondgebied in 2030. Voor de exportcontrolepraktijk staat de opdracht in het marktdeel: State en Commerce moeten binnen 120 dagen hun exportbeleid en de exportcontrole op ruimtevaarttransportcapaciteiten actualiseren, met bescherming van intellectuele eigendom en met ruimte voor verkoop aan bondgenoten. Het memorandum stelt daarnaast criteria vast voor de beoordeling van buitenlandse verzoeken om lanceringen en terugkeervluchten vanaf Amerikaans grondgebied.

Meer info: Federal Register, National Space Transportation Policy en Witte Huis, NSPM-17

Noodtoestand voor het Amerikaanse elektriciteitsnet raakt buitenlandse netcomponenten

De president riep op 26 augustus met Executive Order 14420 een noodtoestand uit onder de International Emergency Economic Powers Act en de National Emergencies Act voor risico’s rond buitenlandse apparatuur in het Amerikaanse hoogspanningsnet. De minister van Energie krijgt de bevoegdheid om verwerving, invoer, overdracht en installatie te verbieden van apparatuur die verbonden is met een covered foreign entity en die een onaanvaardbaar risico oplevert. Dat begrip is deels ingevuld door verwijzing naar de landen van 22 CFR 126.1 van de ITAR, waardoor een exportcontrolebegrip nu een invoerverbod stuurt. Genoemde categorieën zijn transformatoren, generatoren, batterijopslag, netgekoppelde omvormers, turbines, industriële besturingssystemen en de bijbehorende software; ook al geïnstalleerde apparatuur kan onder een vervangingsplicht komen te vallen. De uitvoeringsregels moeten binnen 120 dagen worden gepubliceerd, dus tot eind december blijft de precieze reikwijdte open. Europese leveranciers aan Amerikaanse netbeheerders doen er goed aan nu al per productlijn vast te leggen welke componenten en welke software uit welk land komen, want die vraag komt straks van de afnemer en niet van de toezichthouder.

Meer info: Witte Huis, Executive Order 14420 en KPMG TaxNewsFlash

📚 Bron van de Week

Strategic export controls: licensing statistics, 1 januari tot 31 maart 2026, Export Control Joint Unit

De Britse Export Control Joint Unit publiceerde op 27 augustus de vergunningcijfers over het eerste kwartaal van 2026. In dat kwartaal vielen 2.705 beslissingen over standaard individuele uitvoervergunningen: 2.594 verleend, wat neerkomt op 96 procent, 110 geweigerd en één ingetrokken. Dat zijn 262 beslissingen meer dan in het vierde kwartaal van 2025, maar het aantal verleende vergunningen ligt onder het kwartaalgemiddelde van 3.074 over de periode 2008 tot en met 2025. De publicatie draagt nog het label official statistics in development, dus de reeks kan met terugwerkende kracht wijzigen. De waarde voor de lezer zit in het ijkpunt: een weigeringspercentage en een volumereeks van een Europese vergunningautoriteit zijn zelden zo overzichtelijk beschikbaar, en dat maakt het gesprek over een realistische doorlooptijd met de eigen directie een stuk concreter.

Bron: GOV.UK, Strategic export controls commentary 1 januari tot 31 maart 2026

✍️ Afsluiter

29 augustus 1949: de dag waarna exportcontrole een blijvend instrument werd

Op 29 augustus 1949 testte de Sovjet-Unie op het proefterrein bij Semipalatinsk haar eerste kernwapen, RDS-1. Het Amerikaanse kernmonopolie was daarmee na vier jaar voorbij, en de westerse discussie verschoof van geheimhouding naar het beheersen van de stroom van technologie. Later dat jaar kwamen de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië, Nederland, België en Luxemburg in Parijs tot een afspraak over gecoördineerde exportcontrole; het Coordinating Committee for Multilateral Export Controls werd begin 1950 operationeel. Dat comité is de rechtstreekse voorloper van het Wassenaar Arrangement, en daarmee van de dual-use lijst waarmee vandaag wordt gewerkt. Wie deze week een classificatie opzoekt, gebruikt een systeem waarvan het ontwerp teruggaat op de nazomer van 1949.